همشهری آنلاین - گروه مجلات: نشریه سینمایی «همشهری ۲۴» پس از تجربه موفق انتشار پرونده «۱۰۰ فیلم برتر جهان» که با استقبال گسترده مخاطبان مواجه شد و حتی به چاپ سوم رسید، اینبار به سراغ سینمای ایران رفته و مجموعهای خواندنی از ۱۰۰ فیلم شاخص تاریخ سینمای ایران را در قالب شمارههای ۱۸ و ۱۹ خود منتشر کرده است؛ مجموعهای که میتوان آن را معدل ۶۰ سال انتخاب منتقدان از سینمای ایران دانست.
- تاریخ فهرستهای منتخب سینمای ایران
در سال ۱۳۹۹، روزنامه همشهری با نظرخواهی از منتقدان سینما، پروندههایی درباره بهترینهای سینمای پس از انقلاب را به تفکیک دهه منتشر کرد و پس از آن، فهرستی از ۱۰۰ فیلم شاخص سینمای ایران به چاپ رساند که بهدلیل محدودیت صفحات، معرفی فیلمها کوتاه و فشرده بود. آنچه اکنون در «همشهری ۲۴» منتشر شده، نسخهای گسترشیافته، تکمیلشده و بازنگریشده از همان پرونده است؛ نسخهای که با نظر منتقدان کاملتر شده و حتی تغییراتی در فهرست نهایی فیلمها داشته است.
این ۱۰۰ فیلم منتخب، برآیند نگاه و سلیقه منتقدان از بیش از شش دهه سینمای ایران است؛ انتخابی که نهتنها ذوق و سلیقه شخصی، بلکه ملاحظات فرامتنی، جایگاه تاریخی، تأثیرگذاری فرهنگی و اهمیت سینمایی آثار را نیز در نظر گرفته است.
این شماره از مجله ۲۴، برای رعایت امانت تاریخی، به کتاب مرجع «صد فیلم تاریخ سینمای ایران» به انتخاب احمد امینی اشاره میکند؛ کتابی که در بهار ۱۳۷۰ منتشر شد و یکی از تأثیرگذارترین و هیجانانگیزترین رخدادهای ادبیات سینمایی ایران به شمار میآید.
در دورانی که کل پیشینه مکتوب سینمای ایران عمدتاً به آثاری چون «تاریخ سینمای ایران» مسعود مهرابی و «فرهنگ سینمای ایران» جمال امید محدود میشد و اطلاعات مربوط به سینمای پیش از انقلاب اغلب ناقص و گذرا بود، این کتاب احمد امینی دریچهای تازه گشود؛ دریچهای که امکان آشنایی نسلی تازه با میراث سینمای ایران را فراهم کرد؛ نسلی که با سینمای نظارتی-حمایتی دهه ۶۰ خو گرفته بود و در محدودیت منابع، به دنبال شناخت عمیقتری از سینما میگشت.
امینی به بهانه شصتمین سال تولد سینمای ایران، با در نظر گرفتن نخستین نمایش فیلم «آبی و رابی» ساخته آوانس اوگانیانس در ۱۲ دیماه ۱۳۰۹ در سینما مایاک تهران، اقدام به انتخاب ۱۰۰ فیلم کرد؛ انتخابی که بیش از هر چیز بر اهمیت تاریخی آثار استوار بود و در عین حال، بازتابی از سلیقه منتقدان و میزان موفقیت تجاری فیلمها را نیز از نظر دور نمیداشت. خود او نیز در پیشگفتار کتاب تأکید کرده بود که هر فهرست نهایی، ناگزیر با «اما» و «شاید» همراه است و انتخاب ۱۰۰ فیلم «مهم» و «مؤثر در سرنوشت سینمای ایران» کاری سهل و ممتنع به شمار میرود.
- ۵ ویژگی فهرست نهایی همشهری ۲۴
«همشهری ۲۴» نیز در مسیر انتخاب فهرست نهایی با اتکا به این منابع، ابتدا فهرستی ۵۰۰تایی از فیلمهای شاخص را با بررسی آرای منتقدان تهیه کرد که در مراحل بعد به ۳۳۰ فیلم و سپس حدود ۱۲۰ اثر کاهش یافت. در نهایت، پس از داوریهای دشوار و زمانبر، فهرست ۱۰۰ فیلم نهایی شکل گرفت؛ فهرستی که با وجود اجتنابناپذیر بودن نقدها و اختلافنظرها، از نگاه گردآورندگان، یکی از دقیقترین جمعبندیها از سلیقه منتقدان ایرانی محسوب میشود. در این میان، آثار بسیار جدید به دلیل نبود امکان قضاوت تاریخی، از فهرست کنار گذاشته شدهاند.
در این پرونده، فیلمهایی شاخص از دورههای مختلف تاریخ سینمای ایران گرد هم آمدهاند؛ از «گاو»، «گوزنها»، «داشآکل»، «حاجیآقا آکتور سینما» و «شطرنج باد» گرفته تا «دایره مینا»، «درخت گلابی»، «هامون»، «طعم گیلاس»، «نفس عمیق»، «درباره الی»، «دیدهبان» و بسیاری دیگر.
همچنین پروندهای ویژه درباره فیلم «گاو» ساخته داریوش مهرجویی و نیز سینمای مسعود کیمیایی در این شماره منتشر شده که به همراه گفتوگویی اختصاصی با خود کیمیایی درباره فیلم «گوزنها» یکی از خواندنیترین بخشهای این مجله است. نشستی با حضور خسرو دهقان و امید روحانی نیز در قالب گفتوگویی جذاب، به بررسی تاریخی مواجهه منتقدان با سینمای ایران پرداخته است.
از دیگر بخشهای جالب توجه این شماره، گفتوگوی «جواد و آرش به قایقسواری میروند» با حضور جواد طوسی و آرش خوشخو است؛ گفتوگویی که در آن، این دو منتقد در دریای سینمای ایران به بحث درباره سینماگران بزرگی چون مهرجویی، کیمیایی، بیضایی، کیارستمی، علی حاتمی، ناصر تقوایی و دیگر چهرههای تأثیرگذار میپردازند.
نشریه «همشهری ۲۴» کوشیده است با نگاهی دیگرگونه، در شماره ۱۸ و ۱۹ خود جامعترین پرونده سالهای اخیر درباره فیلمهای برجسته سینمای ایران را پیش روی مخاطبان قرار دهد؛ پروندهای که برای علاقهمندان سینما، منتقدان و پژوهشگران، خواندنی و قابل تأمل خواهد بود.این مجله را از همشهری مارکت تهیه کنید.
برخورد نزدیک با دنیای کودکانه | مرور ۱۰۰ فیلم شاخص سینمای کودک و نوجوان
کتاب مجله ۲۴ درباره رازها و دروغ های جشنواره های فیلم منتشر شد
نظر شما